
Beyaz şeker, besin değeri olmayan saf bir enerji kaynağıdır. Rafine şeker yerine ne kullanılır diye soranlar için iyi haber şu: Mutfakta şekerin yerini alabilecek, aynı zamanda lezzet ve bazı besin öğeleri de katan doğal seçenekler var. Ancak unutulmaması gereken bir nokta var: bal ve pekmez de şeker içerir. Asıl hedef şekerin türünü değiştirmekten çok, toplam şeker miktarını azaltmaktır.
Doğal tatlandırıcılar
| Tatlandırıcı | Nerede kullanılır? | Not |
|---|---|---|
| Bal | Yoğurt, çay, salata sosu, kurabiye | Şekerden daha tatlıdır; daha az miktar yeter |
| Üzüm ya da dut pekmezi | Tahin-pekmez, kek, kurabiye | Karamelimsi bir tat verir |
| Hurma ezmesi | Kek, enerji topları, smoothie | Lifiyle birlikte gelir |
| Kuru meyve | Yulaf, kek, kurabiye | Kayısı, incir ve kuru üzüm doğal tatlılık verir |
| Olgun muz ve elma | Kek, pankek, yulaf | Hem tatlandırır hem nem verir |
Tadı artıranlar
Bazı baharatlar tatlılık hissini güçlendirir; böylece daha az şekerle aynı lezzete ulaşılır:
- Tarçın: Sütlü tatlılarda ve yulafta
- Vanilya: Kek ve muhallebide
- Kakule ve mahlep: Hamur işlerinde ve kahvede
Bu baharatları nasıl kullanacağınızı kakule ve mahlep yazılarımızda anlattık.
Şekeri adım adım azaltmak
- Tariflerdeki şekeri üçte bir azaltın. Çoğu kek ve kurabiyede fark edilmez.
- Çayı ve kahveyi şekersiz içmeye alışın. Önce yarıya indirin, sonra bırakın.
- Hazır içecekler yerine su ve bitki çayı. Meyve suları ve meşrubatlar şekerin en gizli kaynaklarıdır.
- Etiket okuyun. Glikoz şurubu ve fruktoz şurubu da şekerdir.
- Tatlı isteğinde meyve ya da 1–2 kuru meyve.
Önemli uyarılar
- Bir yaşından küçük bebeklere bal verilmez.
- Kan şekeri takibi yapanlar, bal, pekmez ve kuru meyvenin de kan şekerini yükselttiğini unutmamalı ve hekimlerinin önerisine uymalıdır.
Bal ve pekmez çeşitlerimizi bal ve yöresel gıda sayfalarımızda bulabilirsiniz. Gerçek balı nasıl tanıyacağınızı gerçek bal nasıl anlaşılır yazımızda anlattık.
Sık sorulan sorular
Şeker yerine ne kullanılabilir?
Bal, pekmez, hurma ezmesi, kuru meyve, olgun muz ve elma şeker yerine kullanılabilir. Tarçın ve vanilya gibi baharatlar da tatlılık hissini artırır.
Bal şekerden daha mı sağlıklı?
Bal bazı bitkisel bileşenler içerse de büyük kısmı şekerdir. Daha tatlı olduğu için daha az miktar yeter; ama asıl hedef toplam şekeri azaltmaktır.
Bebeklere bal verilir mi?
Hayır. Bir yaşından küçük bebeklere bal verilmemelidir.
